De Lichtkrant – heldere aanpak van kabelstoringen Openbare Verlichting

STAKEHOLDERS

In het verleden was openbare verlichting (OV) meestal een zaak tussen gemeentelijke diensten onderling. Het gemeentebestuur bepaalde het beleid en het gemeentelijk energiebedrijf voerde uit. Met de liberalisering van de energiemarkt is dat veranderd. Het beheren van de OV is nu een samenspel tussen gemeente en netbeheerder, de één als eigenaar van de bovengrondse infrastructuur en de ander van de kabels onder de grond. Beide partijen contracteren aannemers voor de uitvoering van de nodige beheertaken.   Dat lijkt eenvoudig, maar het blijkt weerbarstig. Gemeenten en netbeheerder spreken niet meer altijd dezelfde taal en delen niet meer altijd hetzelfde gevoel voor urgentie. Met als gevolg dat onderlinge irritaties ontstaan. Veel van die irritaties hebben te maken met communicatie.  Met de uitgave De Lichtkrant voor verantwoordelijken bij gemeentes, maakte netbeheerder Stedin een nieuwe start. Poco Más Communicatie verzorgde concept, redactie en productie.

De Lichtkrant

Zero Emission Power Plant (ZEPP):Zuiver water als restproduct

PRODUCTIE


Het begon ruim 10 jaar geleden met een lumineus zondagmiddag-idee op het kladblok van een Delftse ingenieur. Nu is het idee klaar voor realisatie: de Zero Emission Power Plant (ZEPP). De ZEPP is een elektriciteitscentrale die met gewoon aardgas gestookt kan worden, maar die geheel emissievrij is. Geen fijnstof, geen CO₂, geen Nox, niets komt er uit de schoorsteen. Er is maar één 'restproduct': H₂O, ofwel glashelder water.

Uniek in de wereld

SEQ is de bedenker en ontwikkelaar van het ZEPP-concept. Het ontwerp dat nu klaar is, is vooral bedoeld om de wereld te laten zien dat de technologie van de ZEPP echt werkt zoals voorspeld: het wordt de eerste geheel emissieloze aardgasgestookte centrale die ooit op deze schaal is gebouwd. De elektriciteitscentrale levert een vermogen van 68 megawatt (MWe). De restwarmte van de centrale wordt geleverd aan een industrieel warmtenet.
Met de bouw is een investering gemoeid van zo'n 150 miljoen euro. Daarmee kan Nederland zich profileren als technologisch koploper in de race naar een wereldwijde energiehuishouding die het klimaat en het milieu niet belast.

Waarom emissievrije elektriciteitscentrales?

De emissievrije centrale die SEQ heeft ontwikkeld is niet per definitie 'duurzaam', want hij kan gestookt worden met aardgas en dat is een eindige energiebron. Maar hij is wel volledig schoon. En dat is van levensbelang voor de lange transitieperiode die de wereld naar echt duurzame energieoplossingen moet brengen.

Groeiend klimaatprobleem

Enorme hoeveelheden CO₂ zijn in de loop van de geschiedenis door bomen en planten uit de atmosfeer gehaald en diep in de aarde vastgelegd, in de vorm van koolstof in olie, gas en steenkool – de fossiele brandstoffen. Bij het verbranden van olie, gas of kolen komt die ooit door planten 'opgeslagen' CO₂ weer vrij. Als 'broeikasgas' beïnvloedt het vrijkomen van grote hoeveelheden CO₂ in de atmosfeer zeer waarschijnlijk het klimaat.

Toenemende vraag

Terwijl de internationale klimaatconferenties – van Kyoto tot Bali – over elkaar heen vliegen met mooie afspraken, neemt het gebruik van elektriciteit wereldwijd explosief toe. In groeiende markten als China en India, natuurlijk, maar ook in een ontwikkeld land als Nederland. Ondanks grote inspanningen om het energiegebruik terug te dringen, neemt het gebruik van elektriciteit ook hier al dertig jaar lang elk jaar weer gestaag met 2 procent toe. Met andere woorden: sinds de grote energiecrisis van de jaren '70 zijn we niet minder- maar juist veel méér elektriciteit gaan gebruiken. De apparaten, lampen en machines die we gebruiken zijn misschien zuiniger, maar het worden er wel steeds méér.

Transitie

Veruit het grootste deel van de elektriciteit in de wereld wordt met fossiele brandstoffen geproduceerd. Nu weet iedereen dat de voorraad olie, gas en kolen eindig is en dat er dus iets moet veranderen in de wijze waarop we elektriciteit maken. Uiteindelijk zullen we toemoeten naar duurzame energiebronnen: zon, wind en water en natuurlijk technologie die nu nog onbekend is. In energie-land wordt dit de transitie genoemd. In de meest optimistische visie duurt de transitie naar een elektriciteitshuishouding die niet meer grotendeels afhankelijk is van fossiele brandstoffen nog zo'n 40 tot 45 jaar. Maar zo lang kan het klimaat niet wachten. En tenminste 40 jaar het licht uit doen, is ook geen optie. Zo draagt de Nederlandse Zero Emission Power Plant bij aan de oplossing van een mondiaal probleem.

Het alternatief van SEQ:

ZEPP, de emissievrije centrale

Opwekken van elektriciteit met de ZEPP

Elektriciteit wordt opgewekt met een generator, die een aantal turbines aandrijft. Net als traditionele generatoren, krijgt die van de ZEPP zijn energie door warmte die ontstaat bij het verbranden van bijvoorbeeld aardgas. Met die warmte wordt stoom gemaakt en die stoom drijft de turbines aan die de energie omzetten in elektriciteit. Tot zover dus niets bijzonders.

Wat maakt de ZEPP anders?

• de ZEPP-generator. De ZEPP-generator is de motor van de elektriciteitscentrale. Het ontwerp van deze generator wijkt af van traditionele generatoren. In een gesloten circuit wordt in de ZEPP-generator de verbranding van het gas niet gevoed met 'gewone' lucht maar met zuivere zuurstof. Hierdoor is de verbranding volledig schoon: wat er uitkomt is zuiver water (H₂O) en CO₂, dat niet de atmosfeer in gaat maar wordt opgevangen. Door het speciale ontwerp van de ZEPP-generator is het rendement van de centrale - de hoeveelheid energie die feitelijk in elektriciteit wordt omgezet - zeer hoog.
• De koolstofcyclus. Maar een klein deel van de uitlaatgassen van een traditionele energiecentrale bestaat uit CO_2. Dat maakt het scheiden en afvangen van CO₂ bij deze centrales erg complex en dus erg duur. Het scheiden van de 'afvalstoffen' van de ZEPP – water en CO₂ – is juist eenvoudig en goedkoop. De ZEPP wordt in principe gestookt met aardgas. De centrale wordt gebouwd op een aardgasveld, waar hij zijn brandstof van betrekt. In de ZEPP wordt CO₂ gemakkelijk en goedkoop opgevangen. Het stoom uit de centrale wordt gecondenseerd. Wat dan rest is water en CO₂. De CO₂ wordt vervolgens teruggepompt naar de plaats waar het vandaan kwam: het gasveld. Zo is er sprake van een volledig gesloten cyclus. Er komt geen CO₂ in de atmosfeer.
• Aardgasreserves optimaal benut. De koolstofcyclus die de ZEPP op gang brengt heeft nog een belangrijk bijkomend voordeel: het terugpompen van CO₂ verhoogt de druk in het gasveld. Daardoor kan de ZEPP worden gebouwd op- en gevoed worden door aardgasvelden waar de druk zo laag is dat commerciële winning van het gas niet of nauwelijks meer rendabel te maken is. Doordat het soortelijk gewicht van zuivere CO₂ wat hoger is dan dat van aardgas, wordt het gas als het ware omhoog gedrukt. Daardoor kan de ZEPP nog vele jaren vooruit met aardgas dat anders als 'onwinbaar' afgeschreven zou worden. Volgens de berekeningen vergroot het inzetten van Zero Emission Power Plants de voorraad winbaar aardgas met zo'n 10 procent! De rekenmodellen laten daarnaast zien dat het terugpompen van CO₂ en het 'op druk houden' van het gasveld een sterk remmend effect heeft op bodemverzakking die kan optreden bij aardgaswinning.
• Diversiteit in brandstoffen. Door het speciale ontwerp van de ZEPP-generator kan de centrale gestookt worden met alle brandstoffen die gasvormig zijn of te maken zijn, van biologische brandstoffen tot vergast steenkool en van methaan uit mest tot vergaste afvalstoffen uit de petrochemische industrie. De ZEPP blijft emissievrij, ongeacht de gebruikte brandstof.

Exploitatie van de ZEPP

De ZEPP die nu is ontwikkeld is een proefcentrale. De kostprijs van de opgewekte elektriciteit zal in eerste aanleg wat hoger zijn dan die van traditioneel gestookte centrales. Daarbij moet wel in aanmerking genomen worden dat de kosten van milieuvervuiling door traditionele centrales nog lang niet geheel in de prijs verwerkt zijn. Een traditionele elektriciteitscentrale stoot niet alleen CO₂ uit, maar ook Nox en vaak fijnstof. Die stoffen moeten op termijn met veel kosten en moeite afgevangen worden.

Vervuiler betaalt

Het beleid van de Europese Unie en de internationale klimaatafspraken die bijvoorbeeld op Bali zijn gemaakt, zijn er op gericht de vervuiler te laten betalen voor schade aan milieu en klimaat. Aan de ene kant worden de eisen aan elektriciteitscentrales steeds stringenter en aan de andere kant zal er voor de emissie van stoffen die milieu en klimaat beïnvloeden betaald moeten worden. Het ontstaan van een commerciële markt in emissierechten, toont aan dat het menens is. De kosten van elektriciteitsproductie zullen hierdoor hoe dan ook stijgen. En dat gaat in de (nabije) toekomst iedereen in zijn portemonnee merken.
Dit alles werkt uiteraard in het voordeel van de exploitatie van de ZEPP: geen emissie betekent ook geen kosten voor het afvangen en voor emissierechten. Op termijn zullen de kosten van elektriciteitproductie door de ZEPP bovendien ook in reële termen dalen, onder andere door hogere opbrengsten uit gasvelden en het verder verbeteren van het rendement van de centrale. De verwachting is dat de elektriciteit van de ZEPP binnen vijf tot maximaal zeven jaar geen directe subsidie meer nodig heeft om op de elektriciteitsmarkt afnemers te vinden.

ZEPP, technologie van de toekomst

De bedoeling van SEQ is een lange reeks Zero Emission Power Plants in de wereld te bouwen, in de eerste plaats op aardgasvelden. Met het langzaamaan uitgeput raken van gasvoorraden, wordt het natuurlijk interessant een methode toe te passen die het maximale uit elk gasveld haalt. En die bovendien op geen enkele wijze het milieu en het klimaat belast. Nederland heeft hiermee een unieke kans om zich op de kaart te zetten als technologische koploper in energietransitie.

 

 

 

ENECOGEN: Betrouwbare energievoorziening met oog voor het milieu

PRODUCTIE

ENECOGEN

Betrouwbare energievoorziening met oog voor het milieu

De afgelopen 10 jaar is de vraag naar elektriciteit in Nederland met 20% gestegen. Maar er is in die periode nauwelijks geïnvesteerd in nieuwe elektriciteitscentrales. Er is een investering in de Nederlandse elektriciteitsproductie nodig om ook in de toekomst een stabiele energievoorziening in ons land te kunnen blijven garanderen. Ook gezien de merkbare klimaatsverandering wordt de roep om een milieuvriendelijke energievoorziening steeds luider. De bouw van de elektriciteitscentrale ENECOGEN is het antwoord van ENECO Energie en International Power op deze situatie. Met de investering in ENECOGEN nemen beide organisaties hun maatschappelijke verantwoordelijkheid voor het energievraagstuk.

Het licht blijft branden

ENECOGEN staat garant voor een betrouwbare, schone en betaalbare energievoorziening. Voor vandaag, maar ook voor morgen. Naar verwachting zal in 2009 worden begonnen met de bouw van deze nieuwe centrale met een totaal vermogen van 840 MegaWatt, goed voor de elektriciteitsvoorziening van meer dan 1,5 miljoen Nederlandse huishoudens. De centrale zal volgens planning begin 2011 in gebruik worden genomen.

Schoon…

Nederland heeft meer behoefte aan elektriciteit, maar ook het milieubewustzijn groeit. Nieuwe innovatieve technieken maken het mogelijk om op een betrouwbare, flexibele en milieuvriendelijke manier elektriciteit op te wekken. Het principe van ENECOGEN is gebaseerd op een zogenaamde Combined Cycle Gas Turbine (CCGT) ofwel Stoom en Gas centrale (STEG), de wereldwijde standaard voor moderne gascentrales. Moderne CCGT's gebruiken 10 tot 40% minder brandstof dan oudere centrales en zijn zeer betrouwbaar. Door een hoog rendement heeft de nieuwe gascentrale lage emissies van CO₂ en NO_x. Aardgas is op dit moment de enige brandstof die een relatief beperkte belasting geeft voor het milieu en tegelijkertijd geschikt is voor grootschalige energieopwekking. SO₂ en fijnstof worden door gasgestookte centrales niet geproduceerd. Daarnaast is er voor de komende 50 tot 80 jaar wereldwijd voldoende aardgas voorradig.

…en betaalbaar

Omdat Nederland de afgelopen 10 jaar nauwelijks in nieuwe centrales heeft geïnvesteerd is het huidige Nederlandse productiepark verouderd en inefficiënt. Dat gaat veranderen door de bouw van een centrale als ENECOGEN, die gebruik maakt van de nieuwste generatie technieken, waardoor de centrale minder gas gebruikt dan centrales van 10 jaar en ouder. Dit maakt een efficiëntere productie mogelijk.

Ideale locatie

De ENECOGEN centrale is te vinden in de Europoort, Rotterdam, op het zogenaamde Stenenterrein. Deze locatie is speciaal ontwikkeld voor industrieel gebruik, waardoor huishoudens geen last ondervinden van de centrale. Niet ver van de centrale liggen een hogedruk gasnetwerk en een hoogspanningsnetwerk. Verder biedt de nabijheid van omliggende industrieën een aantal voordelen. Met name de integratie met de LNG (Liquified Natural Gas) terminal Liongas biedt zeer interessante mogelijkheden voor verdere energiebesparing en kooldioxidereductie. Zo willen LionGas en ENECOGEN restwarmte en koude uitwisselen en gezamenlijk investeren in koelwater en gasaansluitingen. ENECOGEN kan bovendien direct vanaf de LNG terminal gas afnemen.

Planning en bouw

2004	2005-2008	2009-2010	2011
Haalbaarheidsstudie	Project ontwikkeling	Bouw en aanleg infrastructuur	In gebruik name centrale

Partners

Bij de realisatie van de ENECOGEN centrale werkt ENECO Energie samen met International Power plc (IP). International Power is wereldwijd een begrip op het gebied van elektriciteitscentrales. In dit project is International Power leidend bij de bouw van de centrale en de dagelijkse operatie. ENECO zorgt voor de verkoop van de elektriciteit en de inkoop van het benodigde gas. Samen zijn ENECO Energie en International Power aandeelhouder van de centrale.

ENECO Energie
ENECO Energie is één van de grote energiebedrijven in Nederland, met een omzet van meer dan vier miljard euro. In totaal bedient ENECO Energie ongeveer twee miljoen zakelijke en huishoudelijke klanten. ENECO voert een geïntegreerde distributiestrategie. Deze strategie omvat zowel productie, transport en levering, als het meten en de facturering van gas, elektriciteit en warmte. ENECO NetBeheer beheert de fijnmazige netwerken van leidingen en aansluitingen en verzorgt de transportactiviteiten over die netwerken. ENECO heeft 5.000 medewerkers. Het hoofdkantoor is gevestigd in Rotterdam. Meer informatie: www.eneco.nl

International Power plc
International Power plc bezit 37 elektriciteitscentrales in 18 landen over de hele wereld. International Power werd een zelfstandig bedrijf als gevolg van de opsplitsing van Britse nationale energiebedrijven in 2000. Bij alle initiatieven van International Power staat het milieu voorop. International Power is genoteerd aan de beurs van Londen en (als buitenlands aandeel) aan de New York Stock Exchange onder het symbool 'IP'.
Meer informatie: www.ipplc.com.

ENECOGEN, de milieuvriendelijkste centrale van Nederland 1. DeNOx ENECOGEN gebruikt als eerste STEG (Stoom en Gas) centrale in Nederland een DeNOx installatie. In een STEG centrale komen stikstofoxiden (NOx) vrij door de verbranding van aardgas in de gasturbine. Als NOx in de atmosfeer terechtkomt, leidt dat tot zure regen. Bij moderne gasturbines is de NOx productie veel lager dan vroeger, maar nog steeds 30-40 g/GJ (gram per GigaJoule aan de gasturbine toegevoerde energie). De NOx concentratie in de lucht is al erg hoog in de regio Rijnmond en hierdoor is economische groei in de regio alleen onder voorwaarden mogelijk. Duurzame groei en ontwikkeling van economisch belangrijke projecten als de tweede Maasvlakte zijn wenselijk. Maar deze ontwikkelingen zijn alleen mogelijk als de gebruikers van de regio extra aandacht besteden aan bijvoorbeeld de NOx-emissie. ENECOGEN draagt haar steentje bij met een aparte DeNOx of Selective Catalytic Reduction (SCR) installatie. Met deze installatie zal ENECOGEN fors onder de huidige milieunorm van 17 g/GJ komen. ENECOGEN ziet het als een uitdaging om zelfs tot een NOx-emissie te komen van 4 g/GJ.

 

2. Warmtekracht ENECOGEN is op de eerste plaats een elektriciteitscentrale. Door de moderne STEG technologie heeft ENECOGEN een hoog energetisch rendement van 58%. Ter vergelijking: het huidige gemiddelde rendement van het Nederlandse productiepark is ongeveer 40%. ENECOGEN heeft de intentie om ook warmte te gaan leveren aan de naastgelegen LionGas LNG terminal, die op dit moment ontwikkeld wordt door 4Gas. In dit geval kan de efficiëntie van de centrale oplopen tot 69%!

 

3. Kooldioxide Kooldioxide (CO2) is een restproduct van de verbranding van fossiele brandstoffen en werkt als een broeikasgas. De toename van CO2 in de atmosfeer draagt bij tot een stijging van de temperatuur op aarde en daardoor tot klimaatverandering. Daarom moet de CO2 emissie worden beperkt. ENECOGEN zoekt naar mogelijkheden om de uitstoot van broeikasgassen te beperken en is daarom een studie gestart naar nieuwe technieken voor de opvang van CO2. Hierbij wil ENECOGEN gebruik maken van koude die vrijkomt bij het bedrijfsproces van de naburige LNG terminal LionGas. Dit innovatieve proces is nog in ontwikkeling. Als de studie positieve resultaten oplevert, wordt er in de toekomst een pilot plant gebouwd die de CO2 uit een deel van de rookgassen van ENECOGEN afvangt. Afhankelijk van de resultaten van deze pilot kan dan kooldioxidereductie vervolgens op grotere schaal worden toegepast.