(Gemaakt in opdracht van Hemels Publishers, gepubliceerd in InStedin, magazine voor Stedin-medewerkers)
Groen gas wordt gemaakt van biologische reststoffen. De technologie is er om zulk afval te vergisten, het gas dat hierbij ontstaat af te vangen en dat weer om te zetten naar een product op aardgaskwaliteit. Maar er is nog weinig praktische ervaring met de productie en levering van groen gas. Stedin ondersteunt de pioniers op dit gebied met kennis, technologie én de nodige flexibiliteit om invoeding op het aardgasnet mogelijk te maken.
Groen gas. Het lijkt het Ei van Columbus. Je maakt het uit reststoffen als vis- of slachtafval, etensresten, rioolslib of mest – afvalstromen waar we als maatschappij niet altijd raad mee weten. Alleen al met het vergisten van ons rioolslib zouden we in 1 procent van onze aardgasbehoefte kunnen voorzien. Albert van der Molen, senior specialist Asset Management bij Stedin, is gegrepen door het groen-gas-virus. 'En ik ben niet de enige', vertelt hij. 'De verwachtingen ten aanzien van groen gas zijn behoorlijk hoog gespannen. Zo houdt Gasunie er rekening mee dat in het jaar 2020 zo'n twee miljard kuub groen gas in de netten gevoed zal worden. Of het zo'n vaart zal lopen, weet ik niet, de schattingen lopen nog uiteen. Maar het is duidelijk dat groen gas een mooie toekomst heeft. Het is een werkend, duurzaam alternatief voor een fossiele energiebron die aan het opdrogen is. En als netbeheerder doen we er alles aan om die toekomstbelofte te helpen realiseren.'
Vergistingsproces
Groen gas wordt haast per definitie decentraal geproduceerd. Op boerderijen, in de buurt van levensmiddelenindustrieën of bij rioolreinigingsinstallaties, bijvoorbeeld. In een groot, gesloten vat wordt biologisch afval vermengd met bacteriën die een vergistingsproces op gang brengen. Bij die vergisting ontstaat wat wel genoemd wordt ruw biogas: voornamelijk methaan en koolstofdioxide. Dit gas is op zichzelf al prima geschikt om als brandstof te dienen. Een aantal groen gas-producenten gebruikt het zonder verdere bewerking om er met behulp van een generator elektriciteit van te maken. Maar meer en meer wordt op grotere schaal geproduceerd en dan wordt het interessant het gas op aardgaskwaliteit te brengen en in te voeden op het net. Dáár komt Stedin als beheerder van de regionale gasnetten in het spel. De teller staat op dit moment op drie echte invoeders in het Stedin- verzorgingsgebied (zie kader 'Facts & Figures'), maar dat aantal zal de komende jaren snel toenemen. Via energieleverancier Greenchoice is het sinds najaar 2010 mogelijk een leveringscontract af te sluiten voor groen gas. Een primeur, waarmee de leverancier nog maar een beperkt aantal klanten kan bedienen.
Erfenis van Slochteren
'Wat het invoeden betreft zitten we in Nederland allereerst met "de erfenis van Slochteren"', zegt Albert. 'Wie hier groen gas wil invoeden, moet er voor zorgen dat dit gas de eigenschappen heeft van het aardgas dat we gewend zijn uit de grond te halen. Anders zou je wellicht de hele infrastructuur en de gasapparaten die we in huis of in de industrie gebruiken moeten aanpassen. En daar zit niemand op te wachten. In landen die geen aardgascultuur hebben, zoals de Verenigde Staten, kunnen ze helemaal zonder historische last beginnen met groen gas. Daar worden nieuwe netten aangelegd en installaties gebouwd die werken op zuiver methaan. Maar zo is het hier niet. En dus moeten leveranciers van groen gas het eerst bewerken.'
Poortwachter
Eén van de eerste 'issues' voor producent én netbeheerder is dus het bewaken van de kwaliteit van het in te voeden groene gas. Dat moet bij voorkeur gecontroleerd worden aan de "ingang" van het gasnet. Albert: 'Daar komt bij dat de producent van groen gas ook graag betaald wil worden voor hetgeen hij levert. Dus moet ook de hoeveelheid gas gemeten worden die hij invoedt. De oplossing hiervoor hebben wij als Stedin gevonden in een samenwerkingsverband met de firma Biogast. Biogast heeft het concept ontwikkeld en wij hebben als netbeheerder op grond van onze ervaring onze kennis geleverd. Dit is vertaald naar een technische oplossing die er zijn mag: de Bio2Net. Het is een compacte installatie geworden, die - als een poortwachter - zowel de gaskwaliteit controleert als de kwantiteit meet. Gas dat niet aan de specificaties voldoet, wordt door de Bio2Net geweigerd. Gas dat wel voldoet wordt doorgelaten en de producent kan met de meetgegevens een juiste afrekening sturen. Het klinkt zo misschien relatief simpel, maar Bio2Net is echt een slimme oplossing voor een serieus probleem. Er bestaat dan ook veel belangstelling voor, tot in het verre buitenland.'
Slimmer gasnet
Met een poortwachter als Bio2Net zijn we er als netbeheerder nog lang niet, weet Albert. 'We beschouwen het invoeden van groen gas intern nog teveel als een "speciaaltje". De werkelijke uitdagingen die we op de niet al te lange termijn op ons af krijgen, kunnen we met die houding niet te lijf. Groen gas gaat impact hebben op onze hele operatie, van facturatie tot en met techniek. Zo gaat er onvermijdelijk veel veranderen in onze operationele netcoördinatie. Ik noem maar een voorbeeld: we zijn nu gewend dat het gas altijd van links naar rechts stroomt. Dat kan straks links òf rechts zijn. Of neem werkzaamheden die je wilt laten verrichten. Je kunt dan een deel van de leiding afsluiten, maar dan moet je ook zeker weten dat er niet nog een invoeder op vol vermogen gas in de leiding aan het persen is. Het gasnet is ook nog eens een stuk minder flexibel dan het elektriciteitsnet. Het is een éénrichtingsnet. Van hoge- naar lage druk reduceren gaat gemakkelijk, maar omkeren kun je dat proces nu niet. En zoiets zou je misschien wel willen, als zich méér grotere invoeders aanbieden. We zullen wat dat betreft hoe dan ook naar een slimmer gasnet toe moeten.'
Ondernemers zien de kans
Wim van Erp is hét aanspreekpunt bij Stedin voor partijen die groen gas willen invoeden in ons verzorgingsgebied. 'De belangstelling voor het opzetten van groen gasprojecten is er zeker', vertelt Wim. 'Zo kwam laatst een groepje van acht boeren met samen 1200 koeien uit Wijk bij Duurstede met een projectvoorstel naar ons toe. Jonge, ondernemende gasten, die een opvallend, onwankelbaar geloof hebben in duurzaamheid als zakelijke kans. We helpen zo'n project zoveel mogelijk op gang. Daarbij maak ik intensief gebruik van mijn 30 jaar ervaring in het gas en de vele contacten die ik intern en extern heb. Ook binnen Stedin is nog missiewerk te verrichten. Ik sluit me wat dit betreft aan bij Albert: Groen gas wordt hier en daar nog te gemakkelijk weggezet als een "speeltje" van Innovatie.'
'Kan niet' is geen antwoord
Veel groen gas-initiatieven halen het op dit moment om allerlei redenen uiteindelijk niet. Wim: 'Banken zijn op dit moment terughoudend met kredietverstrekking en het is voor ondernemers toch een behoorlijk ingewikkeld traject van idee naar het daadwerkelijk invoeden van groen gas. Ik denk dat het belangrijk is voor ons imago én onze toekomst dat dit in elk geval niet aan Stedin mag liggen. "Kan niet" is eigenlijk geen antwoord. We zullen de barrières stap voor stap opruimen. Een – betaalbaar – product als de Bio2Net is daar natuurlijk al een prachtig voorbeeld van. Ik ben er van overtuigd: wat nu allemaal heel ingewikkeld lijkt, hebben we zo onder de knie als we volume kunnen maken en een stuk of tien, twintig invoeders van groen gas op ons net hebben aangesloten.'
Abonneren op:
Reacties posten (Atom)
Geen opmerkingen:
Een reactie posten