De 200 hoogspannings- en 20.000 middenspanningsstations van Stedin staan centraal in de strategie van de netbeheerder om betrouwbaar en toekomstvast elektriciteit te blijven transporteren. Verregaande automatisering is het belangrijkste antwoord van Stedin op de uitdagingen van de toekomst.
Marko Kruithof, manager Netcoördinatie bij Stedin: "ICT wordt na energietransport onze belangrijkste tak van sport." Hij voorziet daarbij een sleutelrol voor Joulz, specialist in energie-infrastructuren.
Jaarlijks neemt Joulz Projects zo'n zes tot zeven van de 200 Stedin-hoogspanningsstations onderhanden om ze geheel geautomatiseerd weer op te leveren. Dat tempo moet, als het aan Stedin ligt, omhoog naar tien per jaar. En dan zijn er nog de 20.000 Stedin-middenspanningsstations, die op termijn ook meegenomen worden in de automatiseringsslag. Deze ICT-inspanningen zijn bedoeld om de netten betrouwbaarder te maken en om ze aan te passen aan de stormachtige veranderingen in elektriciteitsproductie en –gebruik
Remmende voorsprong
Belangrijk voor de betrouwbaarheid is natuurlijk het beheersen van het aantal storingen en het terugbrengen van storingsminuten. Vergeleken met andere netbeheerders in Nederland en Europa, doet Stedin het op dit gebied netjes. "We lopen keurig in de pas met de anderen", zegt Marko. Maar de prestaties in van oudsher geïndustrialiseerde landen, steken bleekjes af bij die in sommige opkomende geïndustrialiseerde landen. Dat heeft alles te maken met de toepassing van nieuwe technologie, legt Marko uit. "De gemiddelde Nederlandse afnemer van elektriciteit moet rekenen op zo'n 24 tot 25 storingsminuten per jaar. We moeten de grootste moeite doen om dat niet te laten oplopen. Leg dat bijvoorbeeld eens naast de snel groeiende Chinese regio Macau. Daar is het aantal storingsminuten per klant niet meer dan 3 minuten per jaar. Een enorm verschil, dat je kunt verklaren met de 'wet van de remmende voorsprong'. In tegenstelling tot zo'n regio als Macau hebben wij al heel lang een behoorlijk betrouwbaar netwerk. We hebben voor miljarden in de grond liggen, maar het ontwerp en de technologie in onze netten zijn in feite verouderd. Daar hebben ze in regio's als Macau geen last van: Ze beginnen vrijwel vanuit het niets en werken met de nieuwste inzichten in ontwerp en technologie. Wat je dáár ziet, is dat het met de huidige stand van de techniek stukken beter kan dan wij het nu doen. Automatisering is daarbij een belangrijk instrument."
Smart grids
Daar komt bij dat de elektriciteitswereld in rap tempo verandert. Denk bijvoorbeeld aan de stormachtige opkomst van decentrale opwekking met wind, zon en WKK's. Of aan het voorspelde succes van de elektrische auto, die binnen afzienbare tijd van de lopende band rolt. De manier waarop de elektriciteitsnetten worden benut en bestuurd, moet hiervoor drastisch op de schop. Deze ontwikkelingen oefenen met name druk uit op het middenspanningsgedeelte van het net. Dat is niet ontworpen voor grootschalige teruglevering van elektriciteit én niet voor dergelijke hoge afnamepieken. Met die hoge druk neemt de kans toe op storingen en 'opstoppingen' op het net. Marko: "De toekomst vraagt om intelligente distributiesystemen, zogenaamde Smart Grids, die ons helpen deze problemen op te lossen. Stedin heeft deze zomer besloten tot een miljoeneninvestering in een centraal Distributie Management Systeem. Daarmee is de weg vrijgemaakt voor verregaande automatisering van de middenspanningsstations. Met de kennis van nu denken we daar zo'n 15 tot 20 jaar over te kunnen doen. Maar het zou ons niet moeten verbazen als het plotseling toch sneller moet. Bijvoorbeeld als het met die elektrische auto ineens net zo snel gaat als met de introductie van de mobiele telefoon."
Joulz heeft natuurlijk al een prominente rol in de stationsautomatisering (SA) van de Stedin-hoogspanningsstations. "Bij de SA-mensen van Joulz zit enorm veel kennis", vindt Marko. "Kennis die bovendien schaars is." Tekenend voor die schaarste is het feit dat de leveranciers van SA-componenten niet de menskracht op de been kunnen brengen om zelf te installeren, testen en inregelen. Marko: "De samenwerking met Joulz Projects verloopt goed. Onze discussies spitsen zich toe op de vraag hoe het efficiënter kan. Dat bijvoorbeeld zelfs componenten die al door de leverancier volledig zijn getest, toch nog eens voor 100% opnieuw getest worden, vind ik persoonlijk niet meer van deze tijd. We zijn al versneld van twee stations per jaar naar zes tot zeven. Maar we willen met elkaar naar tien."
Open voor innovatie
Omdat we niet zomaar een blik SA-experts kunnen opentrekken, zullen we vooral slimmer moeten werken, denkt Marko. Voor nieuwe problemen zijn tenslotte nieuwe oplossingen nodig. Met het automatiseren van hoogspanningsstations zitten we nog op redelijk bekend terrein. Maar bijvoorbeeld bij het betrekken van de middenspanning in Smart Grids komt het aan op vernieuwend denken. Marko: "De denkpatronen en tradities uit het verleden zitten ons soms in de weg. Toch merk ik dat de draai naar vernieuwing wel degelijk gemaakt wordt. Maar we zullen met elkaar méér uit moeten proberen. Daarmee bedoel ik niet dat het vanaf nu 'alle remmen los' is. Wél dat we allemaal open moeten staan voor nieuwe ideeën. Voor Joulz is het zaak in te spelen op deze ontwikkelingen. Niet alleen door innovatief te zijn op het gebied van engineering en ICT. Ook de rol van de monteur ziet er over 15, 20 jaar heel anders uit. Die zal meer met z'n laptop in de weer zijn dan met z'n steeksleutel nr. 17. Als die transitie slaagt, dan kan Joulz een sleutelpositie innemen en liggen er geweldige kansen voor het bedrijf."
Geen opmerkingen:
Een reactie posten